Czym jest opieka paliatywna?

W pierwszej połowie III w. p.n.e. na jednej z wysp na Tybrze postawiono świątynię. Była ona poświęcona Eskulapowi, bogu sztuki lekarskiej. Brak dostatecznej higieny, wycieńczenie i przeciążenie pracą, przyczyniły się do plagi chorób wśród niewolników. Świątynia ta stanowiła pewnego rodzaju przytułek dla tych, którym wyniszczenie organizmu na skutek nieuleczalnej choroby uniemożliwiało pracę na rzecz kraju.

W starożytnym Rzymie noszono płaszcz – pallium, szczelnie okrywający ciało. To właśnie od tej części ubioru pochodzi określenie opieka paliatywna. Jej głównym założeniem jest towarzyszenie nieuleczalnie choremu człowiekowi i jego bliskim.

Opieka taka ma charakter holistyczny, a każdy podopieczny jest pojmowany jako jedność wszystkich sfer – biologicznej, psychicznej, społecznej i duchowej. Pallium to okrycie, które obejmuje te wszystkie aspekty funkcjonowania człowieka. Właśnie tak szczelna jest opieka paliatywna.

Obecnie coraz więcej ludzi zapada na choroby nieuleczalne, które niechybnie prowadzą do śmierci. Wsparcie psychologiczne chorego i jego najbliższych, uśmierzanie bólu i łagodzenie objawów chorobowych to cele opieki paliatywnej. Jej zadaniem nie jest zatem wyleczenie choroby ani przyspieszenie, czy opóźnienie śmierci.

W 2002 roku Światowa Organizacja Zdrowia przedstawiła opiekę hospicyjną i paliatywną jako pojęcia jednoznaczne.

Warto tutaj przytoczyć uniwersalną definicję WHO:
Opieka paliatywno – hospicyjna to wszechstronna, całościowa pomoc udzielana pacjentom z zagrażającą życiu postępującą chorobą niepoddającą się leczeniu przyczynowemu.

Pierwszym ośrodkiem w pełni wyspecjalizowanym w profesjonalnej opiece paliatywnej było londyńskie Hospicjum Św. Krzysztofa. Jego powstanie datuje się na 1967 rok. W Polsce w podobnych latach zaczęły funkcjonować organizacje wolontaryjne, które niosły pomoc i wsparcie umierającym. Dopiero w 1991 roku opieka paliatywna została wdrożona w politykę kraju.


Obecnie sprawuje się ją w kilku formach. Jest to opieka stacjonarna, ambulatoryjna i domowa.