Leczenie paliatywne

Medycyna paliatywna nastawiona jest na leczenie objawowe chorób nieuleczalnych. Ból towarzyszący chorobie nowotworowej to chleb powszedni cierpiącego na nią człowieka.

Jego nieustanne odczuwanie wyzwala silne, negatywne emocje, prowadzące do wyczerpania psycho–fizycznego. Leczenie paliatywne ukierunkowane jest na uśmierzanie przykrych doznań.

Silny ból odczuwa 75% chorych, których nowotwory są w średnio zaawansowanym stadium. Może być on spowodowany rozrastaniem się guza, uciskiem na nerwy i sąsiednie tkanki, a także przerzutami.

Sama terapia przeciwnowotworowa stanowi jego dodatkowe źródło, zwłaszcza chemioterapia i radioterapia. Jest to leczenie, które nie oddziałuje jedynie na guza nowotworowego, ale również na zdrowe tkanki.

Długotrwałe leżenie prowadzi do bolesnych powikłań. Należą do nich odleżyny, powstałe na skutek ucisku skóry. Materace przeciwodleżynowe, regularna zmiana pozycji ułożeniowej i zabiegi poprawiające kondycję skóry – oklepywanie i nacieranie, pomagają zminimalizować ryzyko powstania odleżyn.

Jest to dodatkowy aspekt leczenia paliatywnego. Ponadto chorym doskwierają uporczywe zaparcia, stany zapalne śluzówki jamy ustnej i przełyku. Dlatego istotną kwestią jest zapewnianie choremu wysokiego komfortu przy czynnościach fizjologicznych.

Poprawa jakości życia w tej sferze wpływa na ogólne samopoczucie.
WHO wprowadziła algorytm leczenia bólu nowotworowego, będący światowym standardem postępowania. Jest to drabina składająca się z trzech szczebli. Każdy szczebel to grupa leków o różnej intensywności działania. Są one łączone ze sobą w stałych odstępach czasu, aby utrzymać w organizmie stałe stężenie terapeutyczne leków przeciwbólowych.

Terapię przeciwbólową zwykle rozpoczyna się od podawania słabszych leków do maksymalnej dawki, która jest uznana za terapeutyczną. Jeśli ból nie ulega zmniejszeniu, wchodzi się wtedy na wyższy szczebel drabiny. Na samym szczycie drabiny analgetycznej jest morfina. Terapia analgetyczna to również leczenie paliatywne.

Zwalczanie bólu jest oczywistym i naturalnym działaniem przy leczeniu paliatywnym, ponieważ ból wywołuje dodatkowy niepokój u chorego onkologicznie. Dość często pacjenci silny ból rozumieją jako zależność – im gorszy ból, tym mniej życia zostało. Nie wpływa to budująco na kondycję psychiczną chorego.

Psychiatra Elisabeth Kübler-Ross jest autorką teorii godzenia się pacjenta nieuleczalnie chorego z wyrokiem, jaki niesie ze sobą choroba nowotworowa.

Podzieliła je ona na pięć etapów – zaprzeczenie chorobie, gniew, targowanie się o życie, depresja, akceptacja choroby i pogodzenie się z nieuchronnością śmierci. Leczenie paliatywne towarzyszy człowiekowi w każdym stadium, a interdyscyplinarne zespoły ludzi pomagają choremu łagodnie przejść przez te wszystkie etapy.